بازنمایی کودکآزاری در سینمای کودک و نوجوان ایران (1360-1390)
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 23 تیر 1405
https://doi.org/10.22083/cssca.2026.585707.1108
اعظم راودراد، علیرضا دهقان، مهسا بدری
چکیده در این پژوهش، بازنمایی کودکآزاری در چهار دهه پس از انقلاب اسلامی با استفاده از نظریه «بازنمایی» و با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی مورد تحلیل قرار میگیرد. سوال اصلی این پژوهش آن است که در هر دوره تاریخی، کودکآزاری چگونه بازنمایی شده است و این بازنمایی چه نسبتی با تحولات اجتماعی و فرهنگی هر دوره دارد. یافتههای مطالعه حاضر نشان میدهد فیلمهای هر دوره، با توجه به تحولات مهم زمانه، بر تغییری در مورد جایگاه کودکان تاکید کرده و بر اساس آن، بازنمایی متفاوتی از کودکآزاری ارائه میکنند. در دهه 60، جایگاه کودکان در ارتباط با ارزشهای سنتی و خانوادگی تعریف میشود و بازنمایی کودکآزاری در این دهه نشان از «رفتار سرکوبگرانه» است. در دهه 70، جایگاه کودکان با نگاهی انتقادی و تاکید بر ضرورت بازنگری تعریف میشود و بازنمایی کودکآزاری با نفی سرکوبگری همراه است و بر اهمیت ایجاد رابطه عاطفی با کودک، عدم غفلت و همچنین احترام به حریم بدن کودک تاکید میشود. در دهه 80، جایگاه کودکان دوگانه است، از یک سو با سرکوبهای ساختاری مواجه هستند و از سوی دیگر در ارتباط با جامعه مدرن تعریف میشوند. بازنمایی کودکآزاری در این دوره بر رشد و شکوفایی فردی و فردیت تاکید دارد. در دهه 90، جایگاه کودکان در رابطه با خانواده مدرن مورد توجه است و بازنمایی کودکآزاری با نگاهی انتقادی به خانواده مدرن همراه است که مادر مدرن در مرکز آن قرار دارد.

