پژوهشنامه فرهنگی و اجتماعی کودک و نوجوان

پژوهشنامه فرهنگی و اجتماعی کودک و نوجوان

تاب‌آوری دیجیتال کودکان در ایران: ملاحظاتی درباب امنیت و ایمنی دیجیتال کودکان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار پژوهشکده مطالعات فرهنگی و ارتباطات، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران. M.taghizadegan@ihcs.ac.ir
چکیده
چشم‌انداز فضای مجازی با ترکیبی از فرصت‌ها و مخاطرات، سازندۀ فضای زیست کودکان در سراسر جهان است. اینترنت و فضای مجازی از یک سو فرصت‌های بی‌نظیری که نسل پیش تجربه‌ای از آن نداشته‌اند را در اختیار کودکان قرار می‌دهد و ازسوی‌دیگر، زمینه‌ساز مخاطرات و دل‌نگرانی‌های فراوانی دربارۀ تجربۀ کودکی آن‌ها می‌شود. آموزه­های تحقیقاتی دهه­های اخیر از والدین می­خواهد که میزان استفاده کودکانشان را کنترل کنند و از طرفی، فضای مجازی بستر آموزش، سرگرمی، ارتباطات اجتماعی و... کودکان نسل جدید است. این وضعیت در شرایطی رخ داده است که همه کودکان دانش و مهارت لازم برای حفظ ایمنی و امنیت دیجیتال خود را ندارند و به گفتۀ یونیسف، میلیون­ها کودک در معرض خطر آنلاین قرار گرفته­اند. هدف مقالۀ حاضر دستیابی به تصویری از تاب‌آوری دیجیتال کودکان در ایران است. این ارزیابی بر مبنای تحلیل نظرات و گزارش‌های والدین از مصرف فرزندانشان  و با بهره‌گیری از دوگانه‌ مفهومی امنیت دیجیتال-ایمنی دیجیتال انجام می‌شود. برای تحقق این هدف از روش مصاحبۀ عمیق استفاده و با والدین گروه سنی 9 تا 13 سال گفت‌و‌گو شده است. سؤال اصلی این است که آیا کودکان ما، توانایی‌ها و مهارت‌های حفظ امنیت و ایمنی خود را در زمان استفاده از فضای مجازی را دارند؟ نتایج نشان می‌دهد که شناخت محدودی از خطرهای آنلاین و به‌تبع آن راهکارهای حفظ امنیت و ایمنی دیجیتال وجود دارد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Digital Resilience of Children in Iran: Considerations on Children’s Digital Security and Safety

نویسنده English

Masoomeh Taghizadegan
Assistant Professor, Faculty of cultural studies and communication, Institute for Humanities and Cultural Studies, Tehran, Iran. m.taghizadegan@ihcs.ac.ir
چکیده English

The living space of children worldwide is shaped by the landscape of virtual space, which is​ a combination of opportunities and riskss. On the one hand, the Internet and virtual spaces offer children distinctive opportunities that the previous generation did not have the opportunity to experience. However, they also introduce numerous risks and concerns regarding their childhood experience. Recent research necessitates that parents regulate their children’s usage, while the internet and virtual spaces are indispensable for the education, entertainment, and social relation of the younger generation. This situation has arisen in a context in which not all children possess the requisite knowledge and skills to ensure their digital safety and security. According to UNICEF, millions of children are at risk of being exposed to online risks. This article’s objective is to assess the digital resilience of Iranian youth. This evaluation is predicated on the analysis of parents’ perspectives and observations regarding their children’s consumption, as well as the dual concept of digital security and digital safety. To accomplish this objective, thorough interviews were implemented, and parents of children aged nine to thirteen were interviewed. The main question was whether children possess the necessary abilities and skills to ensure their safety and security while using the internet. The results indicate that there is a limited awareness regarding online risks and, accordingly, strategies for ensuring digital security and safety.

کلیدواژه‌ها English

Online Harm
Digital Security
Online Life
Online Risk
Online Child
Digital Safety
  • منابع و مآخذ

    آدینه‌وند، فرزانه، قره‌داغی، علی(1400). نقش تشخیصی سبک‌های والدگری در پیش‌بینی اعتیاد به اینترنت دانش‌آموزان. پیشرفت‌های نوین در علوم رفتاری، 6(54)، 87-98.

    اجاق، زهرا(1395). سواد رسانه‌ای و کودک: شناخت شاخص‌های تدوین محتوا. طرح پژوهشی در پژوهشکده مطالعات فرهنگی و ارتباطات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

    استراس، آنسلم، کوربین، جولیت(1385). اصول روش تحقیق کیفی: نظریه مبنایی رویه­ها و روش­ها. ترجمۀ بیوک محمدی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

    امین، شهین، هارون رشیدی، همایون، کاظمیان مقدم، کبری(1401). بررسی رابطۀ سبک‌های والدگری و الگوهای ارتباطی خانواده با وابستگی به شبکه‌های مجازی: نقش واسطه‌ای شایستگی اجتماعی. فصلنامه فرهنگی- تربیتی زنان و خانواده، 16(58)، 133-157.   Dor:  20.1001.1.26454955.1401.17.58.5.4

    بک، اولریش(1397). جامعه خطر: به سوی مدرنیته‌های نوین. ترجمۀ مهدی فرهمندنژاد و رضا فاضل، تهران: انتشارات ثالث.

    بلوطبنگان، افضل اکبری، طباطبایی‌راد، الهه السادات(1395). پیش‌بینی اعتیاد به اینترنت و اضطراب اجتماعی براساس سبک‌های فرزندپروری در نوجوانان شهر سبزوار. فصلنامه آموزش و سلامت جامعه، 3(4)، 52-58.

    تقی‌زادگان، معصومه(1402). کودک و فضای مجازی: تحلیل میانجی‌گری والدین در استفاده کودکان از اینترنت. مجله مطالعات فرهنگی و ارتباطات، 19(3)، 201-228.

    خانیکی، هادی، شاه‌حسینی، وحیده، نوری‌راد، فاطمه(1395). تبیین الگوی آموزش سواد رسانه­ای در نظام آموزش‌و‌پرورش. فصلنامه رسانه، 27(1)، 5-21. Dor: 20.1001.1.10227180.1395.27.1.1.7

    دهقان شاد حوریه، محمودی، محمد(1391). بررسی ضرورت آموزش سواد رسانه‌ای کودکان و نوجوانان از نگاه متخصصان آموزش‌وپرورش شهر تهران. فصلنامه مطالعات رسانه­ای، 7(16)، 69-82.

    سعدی­پور، اسماعیل(1392). بررسی اثرات اینترنت بر خانواده­های دارای فرزند نوجوان. فصلنامه پژوهش­های ارتباطی، 20(76)، 143-169.

    عاملی، سعیدرضا(1382). دو جهانی‌شدن‌ها و جامعه جهانی اضطراب. نامه علوم اجتماعی، (21)، 143-174.

    عظیمی، محمد حسن، شکرخواه، یونس(1394). کودک، رسانه و ارتباط متقابل. فصلنامه علوم و فنون مدیریت ارتباطات، 1(1)، 69-94. Doi:  10.22091/stim.2015.602

    کریمیان، پروانه، حاجی‌ده‌آبادی، محمدعلی(1395). بزه­دیدگی کودکان و نوجوانان در فضای مجازی و راهکارهای حقوقی مقابله با آن. منتشرشده در کنگره بین‌المللی جامع حقوق ایران، شناسه (COI) مقاله: LAWI02_190، بازیابی در سایت مرجع دانش: سیویلیکا.

    همایون والا، الهه، علویان، ساناز(1394) بررسی میزان آگاهی والدین و میزان اطلاع­رسانی به فرزندان در مورد فضای مجازی، آسیب‌های آن و ابزارهای تأمین امنیت در فضای مجازی. در مجموعه مقالات دومین همایش فضای مجازی پاک، انتشارات برخط توسط دانشگاه شهید بهشتی.

    نصیری، بهاره، بختیاری، آمنه(1399). سواد رسانه‌ای و والدگری رسانه‌ای در فضای مجازی. تهران: انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

    نصیری، بهاره، بختیاری، آمنه، حسینی، هادی(1397). آموزش سواد رسانه‌ای به دانش‌آموزان پایۀ ششم با رویکردی بر تفکر انتقادی. فصلنامه پژوهش در نظام­های آموزشی، 12، 819-837.

    صلواتیان، سیاوش، شیخ‌حسنی، عظیمه(1395). راهکارهای تقویت سواد رسانه‌ای دانش‌آموزان دبستانی در مصرف انتقادی بازی‌های رایانه‌ای. فصلنامه پژوهش در مسائل تعلیم‌وتربیت، 2(36)، 67-90.

     

    • Base for child Internet safety policy, ZER: Journal of Communication Studies, 18 (35), pp. 13-28.
    • Danby, S., Fleer, M., Davidson, C., & Hatzigiani, M. (Eds). (2018). Digital Childhoods: Technologies and Children’s everyday lives. Springer. https://doi.org/ 10.1007/978-981-10-6484-5
    • Letow, Larry. (2024). Unraveling the Distinctions Between Cyber Safety and Cyber Security. Cybersecurity Magazine, Access in: https://www.uscybersecurity.net/csmag/unraveling-the-distinctions-between-cyber-safety-and-cyber-security/
    • Livingstone, Sonia. (2013). Online Risk, harm and vulnerability: reflections on the evidence
    • Manning, Cliff. (2021). A framework for digital resilience: supporting children through an enabling environment, https://blogs.lse.ac.uk/parenting4digitalfuture/2021/01/20/digital-resilience/
    • Mantilla, A., & Edwads, (2019). Digital technology use by and with young children: A systematic review for the statement on young children and digital technologies. Australasian Journal of Early Childhood, 44 (2), 182-195. . https://doi.org/10.1177/ 1836939119832744
    • NationalCyber Security Center , What is Cyber Security? https://www.ncsc.gov.uk/section/about-ncsc/what-is-cyber-security
    • Orben, A. (2021). Digital diet: A 21 century approach to understanding digital technologies and development, 31 (1), e 2228. https://doi.org/10.1002/icd.2228
    • Polit, D. F., & Beck, C. T. (2010). Generalization in quantitative and qualitative research: Myths and strategies. International Journal of Nursing Studies, 47 (11), 1451-1458.
    • Unicef. (2017). children in a digital world, the state of the worlds children, ISBN 978-92-806-4930-7.
    • unicef .(2020). children at increased risk of ham online during global Covid-19 pandamic, https://www.unicef.org/press-releases/children-increased-risk-harm-online-during-global-covid-19-pandemic.
    • UK Council for Internet Safety. Digital Resilience Working Group Policy Paper, https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/831218/UKCIS_Digital_Resilience_Working_Group_Policy_Paper.pdf