پژوهشنامه فرهنگی و اجتماعی کودک و نوجوان

پژوهشنامه فرهنگی و اجتماعی کودک و نوجوان

تبیین عوامل مرتبط با تمایل به بزهکاری در شبکه های اجتماعی بین نوجوانان دانش آموز (مطالعه موردی: دانش‌آموزان مناطق پنج گانۀ تهران)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات fasih@ricac.ac.ir
چکیده
بزه و رفتار انحرافی، همانند هنجار در بستری از تعاملات و ارتباطات آموخته می ­شوند و امروزه شبکه ­های اجتماعی به‌عنوان یکی از این بسترها توانستند، طرفداران زیادی در گروه ­های سنی مختلف پیدا کنند و آن‌ها را تحت تأثیر قرار دهند. دانش‌آموزان با توجه به حساسیت جایگاهشان به‌واسطۀ قرار داشتن در دوران کودکی و نوجوانی ازجمله آسیب­ پذیرترین گروه­ ها در مواجه با شبکه ­های اجتماعی هستند. هدف پژوهش حاضر، بررسی علل تمایل نوجوانان دانش ­آموزان به ارتکاب بزه و رفتار انحرافی در شبکه ­های اجتماعی است. جامعة آماری شامل دانش­­­آموزان ساکن شهر تهران و براساس آمار 2.422.905 نفر در ردۀ سنی هفت تا هجده سال در نظر گرفته شد که با استفاده از نمونه­گیری خوشه­ای انتخاب شدند. روش این تحقیق کمی بوده و داده‌های آن ازطریق انجام یک پیمایش گردآوری شده است. به‌منظور جمع ­آوری اطلاعات مورد نیاز از پرسشنامه حاوی سی سؤال پنج گزینه­ای (روایی و پایایی آن از روش اعتبار صوری، تحلیل عاملی تأییدی وآلفای کرونباخ تأیید شد) استفاده شد. اطلاعات گردآوری شده با استفاده از نرم­افزار آماری SPSS تجزیه و تحلیل شد. نتایج نشان می ­دهد که همبستگی معناداری میان سبک زندگی، به معنای میزان استفاده از فضای مجازی در اوقات فراغت و ازسوی‌دیگر میزان کنترل والدین با رفتار بزهکارانه وجود دارد. همچنین میزان آگاهی دانش ­آموزان نسبت به قوانین و مقررات در تمایل کمتر آنان برای انجام بزه و رفتار انحرافی مؤثر است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Sociological explanation of factors pertaining to delinquency among students in Tehran in social networks

نویسنده English

mansoore fasihramandi
Faculty member of the research institute of culture, art and communication. fasih@ricac.ac.ir
چکیده English

Crime and deviant behavior like the norm are acquired in a platform of interactions and relationships. Moreover, todays, social networks as one of these platforms could have found many fans from various age groups affecting them. Considering the sensitivity of their position due to being in childhood and adolescence, students are among the most vulnerable groups subjected to the social networks. This research aimed at investigating the causes make student tended to commit a crime and deviant behavior in social networks. The statistical population includes students living in Tehran out of 2,422,905 subjects in the age group of 7 to 18 years, selected using the cluster sampling method. This research was performed through quantitative method and data was collected through a survey. Furthermore, in order to collect the required information, a questionnaire with 30 items with 5 options was used (the validity and reliability of the questionnaire was verified by face validity method, confirmatory factor analysis and Cronbach's alpha). The data was analyzed using SPSS statistical software. The results demonstrated that there is a significant correlation between lifestyle, how long use virtual space in free time, and on the other hand, the parental control over delinquent behaviors. In addition, the students’ awareness with regard to rules and regulations is effective in their less inclination to commit delinquency and deviant behavior.
 

کلیدواژه‌ها English

Social networks
Students
teenagers
delinquency
Deviant behavior
منابع و مآخذ
احمدی، حبیب(1392). جامعه­شناسی انحراف. تهران: انتشارات سمت.
اطهری، اسدالله، یغموری، مریم(1395). تأثیر شبکه­های اجتماعی بر تعاملات اجتماعی نوجوانان دختر مدارس غیرانتفاعی آموزش‌وپرورش منطقۀ یک. اسلام و علوم اجتماعی، 8(15).
پیمایش ارزش­ها و نگرش­های جوانان سال(1392). مرکز مطالعات و پژوهش­های راهبردی وزارت ورزش و جوانان.
خلج­آبادی فراهانی، فریده(1398). مواجهه با محتوای خارج عرف جنسی در اینترنت و فضای مجازی و تأثیر آن بر رفتار جنسی. خانواده­پژوهشی، 15(57).
رسول­زاده ­اقدم، صمد، میرمحمدتبار، سید محمد، افشار، سیمین، عدلی­پور، علی(1394). تحلیل جامعه ­شناختی پیامدهای رسانه­های اجتماعی بر ارزش­های جوانان ایرانی. راهبرد اجتماعی فرهنگی، 5(17)، 94-65.
رهگشا، امیرحسین،  موسوی، سید ایمان، علوی اردکانی، سیدمحمدرضا(1398). پیشگیری رشدمدار از بزهکاری کودکان و نوجوانان در فضای سایبر. ماهنامه آفق علوم انسانی، (10).
سبحانی­نژاد، مهدی، پورطهماسبی، سیاوش، تاجور، آذر(1388). چالش­ها و کارکردهای فرهنگی و اجتماعی تلفن همراه و راهکارهای اصلاح آن. مهندسی فرهنگی، (31-32).
شاملو، باقر(1390). عدالت کیفری و اطفال. تهران: انتشارات سمت
صدیق سروستانی، رحمت­الله(1386). آسیب­شناسی اجتماعی (جامعه­شناسی انحراف). تهران: انتشارات سمت.
عبدالرحمانی، علیرضا، حکیمی­نیا، بهزاد، باقری، امیرسعید، سپیانی، مریم(1397). نقش شبکه­های اجتماعی  موبایلی در وقوع  انواع جرائم اخلاقی. فصلنامه پژوهش­های اطلاعاتی و جنایی، 13(3).
عدلی­پور، صمد، قاسمی، وحید، میرمحمدتبار، سیداحمد(1393). تأثیر شبکۀ اجتماعی فیس­بوک بر هویت فرهنگی جوانان شهر اصفهان. فصلنامه علمی و پژوهشی تحقیقات فرهنگی، 7(1)، 1-28.
علی­اکبری، نگین، نصیری زرندی، زینب(1398). تأثیر فضای مجازی بر آسیب­های اجتماعی. پیشرفت­های نوین در روانشناسی، (16).
فرامرزیانی، سعید، هاشمی، شهناز، فرهنگی، علی­اکبر(1395). نقش شبکه­های اجتماعی تلفن همراه بر ارزش­های اجتماعی (مطالعة موردی جوانان و میان­سالان ساکن در شهرهای پنج استان کشور). پژوهش­های ارتباطی، (87)23، 135-113. Doi: https://doi.org/10.22082/cr.2016.23262
فرهمندپور، مریم(1387). دختران و کاربرد اینترنت. مطالعات راهبردی زنان، 11(41).
کرد علی­وند، روح­الدین، محمدی، مهدی، میرزایی، محمد(1395). گونه­شناسی جرایم سایبری در قانون جرایم  رایانه­ای وگزارشی مختصر از وضعیت بزهکاری سایبری با تکیه بر آمار پلیس فتا. کتاب مجموعة مقالات اولین همایش مقابله با جرایم سایبری، چالش­ها و راهکارها، تهران، پلیس فضای تبادل و تولید اطلاعات ناجا.
مهدی­زاده، شراره، خسروی، وحیده(1388). بررسی میزان تماشای ماهواره و تأثیر آن بر سبک زندگی. مجلۀ جامعه­شناسی معاصر، 1(2)، 104-88.
هنسون، ببلی(1393). مزاحمت در فضای مجازی. دانشنامه بزه­دیده­شناسی و پیشگیری از جرم، ترجمۀ فاطمه قناد، زیرنظر علی­حسین نجفی ابراندآیادی، جلد اول، نشر میزان.
 
Akers, R. L. & Jennings, W. (2009). Social learning theory. In J. Miller, Criminology A Reference Handbook. sage.
Carswell, S. B. (2007). Delinquency among African American youth: Parental attachment, socioeconomic status and peer relationships. LFB Scholarly Publishing.
Hammermeister, J. & Brock, B. (2005). Life Without TV? Cultivation Theory and Psychosocial Health Characteristics of Television-Free Individuals and Their Television-Viewing Counterparts. Health Communication, 17(3), 253–264.
Lersch, K.M. (1999). Social Learning Theory and Academic Dishonesty. International Journal of Comparative and Applied Criminal Justice, 23(1), 103-114.
Siegel, L. & Welsh, B. (2014). Juvenile delinquency: Theory, practice, and law. Cengage Learning.
Vito, Gennaro F. Maahs. Jeffrey, R. Holmes, Ronald M. (2005). Criminology: Theory, research, and policy. Jones & Bartlett Learning.
Webb, E. (2007). Delinquency: the Role of the Paediatrician. Paediatrics and Child Health, 17(11), 439-442.