پژوهشنامه فرهنگی و اجتماعی کودک و نوجوان

پژوهشنامه فرهنگی و اجتماعی کودک و نوجوان

سیمای کودکان کار در شعر نوجوان ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دکترای تخصصی زبان و ادبیات فارسی، گرایش ادبیات غنایی، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شیراز. momennasab.m@gmail.com
چکیده
در این جستار کوشش شده است تا با رویکردی آماری و توصیفی - تحلیلی، چگونگی رویکرد به کودکان کار در شعر نوجوان ایران تا سال 1390 بررسی شود. بدین منظور، پانزده تن از شاعران کودک و نوجوان گزینش شده و سپس از میان آن دسته از مجموعه­هایی که برای گروه­های سنی «ج تا ه» سروده شده بودند، یک تا پنج مجموعۀ شعری برگزیده انتخاب شد تا با در نظر گرفتن سیر تاریخی سرودن اشعار، تحول این مضمون تا سال1390 بررسی شود. همچنین به پرسش­هایی نظیر اینکه شعر نوجوان، منعکس­کنندۀ کدام­یک از وجوه زندگی کودکان کار است و ازنظر توجه به معیارهای زیبایی ­شناختی چه تحولاتی در نحوۀ پرداختن به این موضوع در شعر نوجوان دیده می­شود، پاسخ دهیم؛ نتایج نشان داد که شاعران در پرداختن به این واقعیت بارز اجتماعی تا حدّی غافل مانده­اند. تنها تعداد اندکی از شاعران با رعایت وجه ادبی و دانش اجتماعی اثری برجسته خلق کرده‌ا‌ند. تنوع در نوع نگرش و تکراری نبودن محتوای آثاری با این موضوع، نشان از تأثر حقیقی شاعران از رنج­ها و مشکلات این کودکان دارد و این امر موجب آفرینش آثاری تصویری و خلاق و ظرفیت­های زیبایی‌شناختی آن­ها را بالا کشیده است.


کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The portrayal of child laborers in Iranian teenage poetry

نویسنده English

mahsa momennasab
PhD in Persian Language and Literature, with a specialization in Lyric Poetry, Shiraz University. momennasab.m@gmail.com
چکیده English

This paper aims to examine the approach to child labor in Iranian teenage poetry up until the year 2011 through a statistical, descriptive-analytical approach. To this end, fifteen poets specializing in children's and adolescent literature were selected. From their collections, one to five poetry collections written for the age groups "J to H" were chosen to study the evolution of this theme up to 2011, considering the historical development of the poems. The study also seeks to answer questions such as: Which aspects of the lives of child laborers are reflected in teenage poetry? And what changes have occurred in the aesthetic approaches to this theme in teenage poetry? The results indicate that poets have somewhat neglected this significant social reality. Only a few poets have created outstanding works by adhering to both literary merit and social awareness. The diversity in perspectives and the non-stereotypical content of works on this subject reflect the genuine impact of the suffering and challenges faced by these children on the poets. This, in turn, has led to the creation of vivid and creative works, enhancing their aesthetic value.

کلیدواژه‌ها English

Adolescent poetry
Aesthethics
Child Laborers
منابع و مآخذ
پریرخ، مهری، امجدی، زهرا(1385). داستان همچون ابزاری برای کمک به کودکان و نوجوانان در مقابله با مشکلات بررسی داستان‌های کودکان با رویکرد کتاب درمانی. پژوهشنامۀ ادبیات کودک و نوجوانان، (47)، 49-68.
حسن­لی، کاووس، صدیقی، مصطفی(1382). تحلیل رنگ در سروده­های سهراب سپهری. دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی شهید باهنر کرمان، 61-103.
حسینی، حسن(1384). وضعیت کودکان کار و خیابان در ایران. فصلنامه علمی-پژوهشی رفاه اجتماعی، 5(19)، 173-155.
خجسته، فرامرز، جمالی، عاطفه، زبیدی، مریم(1396). سیمای کودکان کار در آثار داستانی کودک و نوجوان فارسی پس‌از انقلاب اسلامی. متن پژوهی ادبی، 21(73)، 129-150.
دوبور، مونیک(1376). رمزهای زندۀ جان. ترجمۀ جلال ستاری، تهران: انتشارات مرکز.
رحماندوست، مصطفی(1380). آسمان هنوز هم آبی است. چاپ اول، تهران: انتشارات محراب قلم.
ستاری، جلال(1380). هویت ملی و هویت فرهنگی. تهران: انتشارات مرکز.
شعبان‌نژاد، افسانه(1376). پونه‌ها و پروانه‌ها. چاپ دوم، تهران: انتشارات سروش.
شعبانی، اسدالله(1376). شیشه‌های آسمان. چاپ دوم، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.
علوی مقدم، مهیار، پورشهرام، سوسن(1389). کاربرد نظریۀ روان­شناسی رنگ ماکس لوشر در نقد و تحلیل شعر فروغ فرخزاد. پژوهش­های زبان و ادبیات فارسی، (2)، 83-94.
فریزر، جیمز جرج(1383). شاخۀ زرین. ترجمۀ کاظم فیروزمند، تهران: انتشارات آگاه.
لطف‌الله، داوود(1373). احوال‌پرسی چترها. چاپ اول، تهران: انتشارات زلال.
مرادی، محمد(1395). تنوع متمایز رنگ در اشعار حسین منزوی و تحلیل جلوه­های نوآورانه و تقلیدی آن. شعرپژوهی (بوستان ادب)، 8(3)، 139-166. Doi: 10.22099/jba.2016.3567
ملکی، بیوک(1385). در پیاده رو. چاپ پنجم، تهران: مؤسسۀ فرهنگی منادی تربیت.
نیکوبخت، ناصر، قاسم‌زاده، سید علی(1384). زمینه­های نمادین رنگ در شعر معاصر؛ با تکیه و تأکید بر اشعار نیما، سهراب سپهری و موسوی گرمارودی. دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید باهنر کرمان، 209-239.
واردی، زرین­تاج، مختارنامه، آزاده(1386). بررسی رنگ در حکایت­های هفت­پیکر نظامی. ادب­پژوهی، (2)، 167-189. Dor: 20.1001.1.17358027.1386.1.2.8.7
هانت، رولاند(1378). هفت کلید رنگ درمانی. تهران: انتشارات جمال­الحق.